چرا قیمت طلای ۱۸ عیار در جریان جنگ، ابتدا تا محدوده ۲۳ میلیون تومان افزایش یافت، سپس به ۱۵ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان سقوط کرد و در ادامه دوباره تا محدوده ۲۷ میلیون تومان رشد کرد؟
پاسخ این سؤال را نباید فقط در نمودار اونس جهانی طلا جست‌وجو کرد. برای درک رفتار بازار طلا در ایران، باید دو متغیر اصلی تعیین‌کننده قیمت را هم‌زمان بررسی کنیم: اونس جهانی طلا (XAUUSD) و نرخ دلار در بازار داخلی که تتر (USDT) نیز یکی از شاخص‌های معاملاتی آن است.
قیمت طلای داخلی صرفاً تابع اونس جهانی نیست؛ بلکه حاصل برآیند قیمت جهانی طلا و نرخ ارز در ایران است. به همین دلیل، ممکن است در شرایطی که اونس جهانی کاهش پیدا می‌کند، قیمت طلای داخلی برخلاف آن حرکت کند و حتی افزایش داشته باشد.
خلاصه تحلیل: در دوره مورد بررسی، افت اونس جهانی از محدوده ۵۰۰۰ دلار به حوالی ۴۰۰۰ دلار، فشار نزولی بر بازار طلا ایجاد کرد؛ اما افزایش نرخ تتر از حدود ۱۵۰ هزار به ۲۷۰ هزار تومان، بخش مهمی از این فشار را خنثی کرد. همین تفاوت مسیر، یکی از عوامل اصلی بازگشت قیمت طلای ۱۸ عیار در ایران بود.
۱. شروع جنگ و تأثیر آن بر اونس جهانی طلا
با شروع درگیری‌های نظامی در اواخر فوریه ۲۰۲۶ و اسفند ۱۴۰۴ و افزایش تنش‌ها در منطقه، به‌خصوص در محدوده تنگه هرمز، بازارهای جهانی وارد شرایط جدیدی شدند.
در نگاه اول، انتظار می‌رفت با افزایش ریسک‌های ژئوپلیتیکی، طلا به‌عنوان یک دارایی امن با تقاضای بیشتری مواجه شود و رشد قابل‌توجهی را تجربه کند؛ اما اتفاقی که در ادامه رخ داد، متفاوت بود.
با تشدید تنش‌ها و نگرانی از اختلال در عبور نفتکش‌ها از تنگه هرمز، احتمال کاهش عرضه انرژی در بازار جهانی افزایش پیدا کرد. این موضوع باعث جهش قیمت نفت و ایجاد شوک در بازارهای جهانی شد.
چرا افزایش قیمت نفت می‌تواند باعث ریزش اونس جهانی طلا شود؟
موضوع به زنجیره‌ای از عوامل اقتصادی برمی‌گردد:
افزایش قیمت نفت، هزینه انرژی و حمل‌ونقل را بالا می‌برد.
افزایش هزینه انرژی می‌تواند تورم جهانی را تشدید کند.
با افزایش نگرانی‌های تورمی، بانک‌های مرکزی، به‌خصوص فدرال رزرو آمریکا، ممکن است کاهش نرخ بهره را به تعویق بیندازند.
بالا ماندن نرخ بهره و افزایش بازده واقعی اوراق خزانه‌داری آمریکا، می‌تواند جذابیت نگهداری طلا را کاهش دهد؛ زیرا طلا برخلاف اوراق، سود دوره‌ای پرداخت نمی‌کند.
هم‌زمان، افزایش تقاضا برای دلار به‌عنوان دارایی نقدشونده و امن می‌تواند فشار مضاعفی بر قیمت اونس جهانی وارد کند.
بنابراین، در این مقطع، برخلاف تصور اولیه، اثر تورمی نفت گران و تغییر انتظارات نرخ بهره بر بازار طلا غلبه کرد و تقاضای پناهگاه امن نتوانست به‌تنهایی مانع ریزش اونس شود.
البته باید توجه داشت که نفت گران همیشه برای طلا منفی نیست. اثر افزایش قیمت نفت بر طلا، به واکنش نرخ بهره، شاخص دلار، بازده واقعی اوراق و انتظارات تورمی بستگی دارد.
برای بررسی دقیق‌تر این رابطه، پیشنهاد می‌کنم تحلیل تأثیر افزایش قیمت نفت و تورم بر حمایت ۴۰۰۰ دلاری اونس جهانی را نیز مطالعه کنید.
۲. چرا اونس جهانی طلا از محدوده ۵۰۰۰ دلار به سمت ۴۰۰۰ دلار حرکت کرد؟
اونس جهانی در ابتدای درگیری‌ها حوالی محدوده ۵۰۰۰ دلار و بالاتر معامله می‌شد، اما در ادامه با فشار فروش و تغییر انتظارات بازار، افت قابل‌توجهی را تجربه کرد.
این ریزش تنها به افزایش قیمت نفت محدود نبود.
چند عامل در کنار یکدیگر قرار گرفتند:
تقویت شاخص دلار آمریکا (DXY): افزایش تقاضا برای دلار و نقدینگی در شرایط پرریسک بازار.
افزایش بازده اوراق خزانه‌داری آمریکا: بالا رفتن هزینه فرصت نگهداری طلا در برابر دارایی‌های بهره‌دار.
تغییر انتظارات نرخ بهره فدرال رزرو: عقب‌نشینی بازار از سناریوی کاهش سریع نرخ بهره.
شناسایی سود سرمایه‌گذاران: فروش بخشی از دارایی توسط معامله‌گرانی که پیش‌تر از رشد سنگین طلا منتفع شده بودند.
فشار فروش و کاهش موقعیت‌های اهرمی: عواملی که می‌توانند سرعت اصلاح قیمت را افزایش دهند.
در واقع، بخشی از ریزش اونس می‌توانست ناشی از فروش دارایی‌ها برای تأمین نقدینگی و کاهش ریسک پرتفوی سرمایه‌گذاران باشد.
این رفتار نشان می‌دهد که طلا حتی در شرایط جنگ و افزایش نااطمینانی سیاسی نیز الزاماً همیشه صعودی نیست.
نقش فدرال رزرو و بازده اوراق در سقوط اونس
یکی از مهم‌ترین متغیرهایی که برای تحلیل فاندامنتال طلا باید بررسی شود، سیاست پولی فدرال رزرو و تغییر بازده اوراق خزانه‌داری آمریکاست.
وقتی بازار انتظار داشته باشد نرخ بهره برای مدت بیشتری بالا بماند، این موضوع می‌تواند باعث تقویت دلار و افزایش بازده واقعی اوراق شود و در نتیجه بر قیمت طلا فشار وارد کند.
البته این رابطه قطعی نیست و باید همراه با جریان نقدینگی و شرایط اقتصادی بررسی شود.
در مقاله رابطه بازده اوراق قرضه آمریکا با اونس طلا این موضوع را با جزئیات بیشتری توضیح داده‌ام.
همچنین برای درک اتفاقات اخیر می‌توانید تحلیل سقوط اونس جهانی به زیر ۴۰۰۰ دلار و تصمیم فدرال رزرو را مطالعه کنید.
۳. تأثیر قطعی اینترنت و اختلال بازار تتر در ابتدای جنگ
در بازار داخلی ایران، هم‌زمان با شروع جنگ، اتفاق دیگری نیز رخ داد که اهمیت زیادی داشت.
با اختلال گسترده اینترنت و محدود شدن دسترسی معامله‌گران به بسترهای معاملاتی، فرایند عرضه و تقاضا در بازار تتر و معاملات آنلاین با مشکل مواجه شد.
در چنین شرایطی، چند اتفاق می‌تواند بر قیمت تتر، دلار و طلای ۱۸ عیار تأثیر بگذارد:
کاهش دسترسی معامله‌گران به بازارهای آنلاین ارز و رمزارز
کاهش عمق معاملات و حجم سفارش‌ها
افزایش اختلاف قیمت خرید و فروش
دشوار شدن کشف قیمت واقعی در بازار
افزایش نوسانات ناشی از کمبود نقدینگی و رفتار هیجانی معامله‌گران
به همین دلیل، افت اولیه قیمت طلای داخلی را نباید صرفاً به کاهش اونس جهانی نسبت داد؛ اختلال در بازار ارز و تتر و شرایط خاص معاملاتی نیز می‌توانست در این رفتار نقش داشته باشد.
البته نسبت دادن تمام افت قیمت به قطعی اینترنت، بدون بررسی داده‌های معاملات آن روزها دقیق نیست.
نکته مهم: تتر در شرایط عادی معمولاً در محدوده نزدیک به ارزش یک دلار آمریکا معامله می‌شود، اما قیمت آن در بازار ایران می‌تواند تحت تأثیر عرضه و تقاضا، نقدشوندگی، محدودیت‌های معاملاتی و اختلاف قیمت با دلار نقدی قرار بگیرد. بنابراین نرخ تتر همیشه دقیقاً برابر با نرخ دلار بازار آزاد نیست.
۴. از سقف ۲۳ میلیون تا کف ۱۵ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان؛ چرا طلای ۱۸ عیار ریزش کرد؟
با شروع جنگ، طلای ۱۸ عیار ابتدا یک جهش قیمتی را تجربه کرد و حتی تا محدوده ۲۳ میلیون تومان نیز پیش رفت؛ اما در ادامه، تحت تأثیر ریزش اونس جهانی، اختلالات بازار داخلی و فشار فروش، روند نزولی شدیدی شکل گرفت.
در بازه مورد بررسی این تحلیل، قیمت طلای ۱۸ عیار تا محدوده ۱۵ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان عقب‌نشینی کرد.
اما نکته مهم اینجاست که ما در همان شرایط نزولی و در اوج ترس بازار، محدوده ۱۵ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان را به مخاطبان خود به‌عنوان محدوده مناسب برای بررسی ورود معرفی کردیم.
در آن مقطع تأکید ما این بود که طلای ۱۸ عیار در محدوده ۱۵ میلیون تومان، با توجه به شرایط بنیادی اقتصاد ایران، نرخ ارز و میزان افتی که تجربه کرده بود، از منظر تحلیل ما برای سرمایه‌گذاری میان‌مدت و بلندمدت جذاب شده بود.
چرا در زمان ترس بازار، طلای ۱۸ عیار را ارزنده می‌دانستیم؟
در واقع، زمانی که بخش زیادی از معامله‌گران تحت تأثیر هیجان منفی بازار و ریزش قیمت‌ها قرار گرفته بودند، نگاه ما به ارزش برآوردی طلا و چشم‌انداز میان‌مدت و بلندمدت بازار بود.
در چنین شرایطی، بررسی نمودار قیمت به‌تنهایی کافی نیست.
برای تصمیم‌گیری دقیق‌تر باید مجموعه‌ای از عوامل، از جمله روند نرخ ارز، قیمت جهانی طلا، انتظارات تورمی، شرایط اقتصادی ایران و میزان ریسک سرمایه‌گذاری بررسی شود.
بازگشت قیمت از محدوده ۱۵ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان و حرکت مجدد به سمت سطوح بالاتر، اهمیت بررسی ارزش دارایی در کنار رفتار نموداری و پرهیز از تصمیم‌گیری هیجانی را نشان داد.
بااین‌حال، بازگشت قیمت در این مقطع به این معنا نیست که هر افت شدیدی الزاماً فرصت خرید خواهد بود. تحلیل درست باید همراه با مدیریت سرمایه، بررسی سناریوهای مخالف و پذیرش احتمال خطا باشد.
برای مشاهده نمونه دیگری از فشار فروش شدید در بازار جهانی فلزات گران‌بها، گزارش سقوط قیمت طلا و نقره در اکتبر ۲۰۲۶ نیز می‌تواند تصویر کامل‌تری از رفتار سرمایه‌گذاران در دوره‌های پرنوسان ارائه کند.
۵. چرا با وجود ریزش اونس جهانی، طلای ۱۸ عیار دوباره صعودی شد؟
اینجا مهم‌ترین بخش تحلیل ما قرار دارد.
در حالی که اونس جهانی از محدوده ۵۰۰۰ دلار به سمت ۴۰۰۰ دلار حرکت کرد و همچنان در محدوده‌های پایین‌تری نسبت به سقف قبلی قرار گرفت، نرخ تتر در بازار داخلی مسیر متفاوتی را طی کرد.
تتر از محدوده تقریبی ۱۵۰ هزار تومان به محدوده ۲۷۰ هزار تومان رسید.
این افزایش نرخ ارز باعث شد بخش مهمی از اثر منفی ریزش اونس جهانی در بازار طلای داخلی خنثی شود.
به زبان ساده، وقتی اونس جهانی کاهش پیدا می‌کند اما نرخ دلار در داخل کشور افزایش می‌یابد، این دو متغیر در جهت مخالف یکدیگر عمل می‌کنند.
در نتیجه، کاهش اونس لزوماً به کاهش متناسب قیمت طلای داخلی منجر نمی‌شود.
با گذشت حدود هشت ماه از آغاز درگیری‌ها، در بازه مورد بررسی شاهد هستیم که اونس جهانی همچنان در محدوده حوالی ۴۰۰۰ دلار قرار دارد، اما طلای ۱۸ عیار داخلی توانسته تا محدوده ۲۷ میلیون تومان نیز رشد کند.
این اتفاق نشان می‌دهد که در این بازه، افزایش نرخ ارز داخلی نقش بسیار مهمی در حفظ و رشد قیمت طلای ۱۸ عیار داشته است.
رابطه قیمت اونس جهانی، دلار و طلای ۱۸ عیار در ایران
برای درک بهتر این موضوع، می‌توان از یک رابطه تقریبی استفاده کرد:
قیمت نظری هر گرم طلای ۱۸ عیار به تومان ≈ (قیمت دلاری هر اونس طلا ÷ ۳۱٫۱۰۳۵) × ۰٫۷۵ × نرخ دلار به تومان
عدد ۰٫۷۵ نشان‌دهنده عیار ۱۸ یا خلوص ۷۵ درصدی طلاست.
برای مثال، اگر اونس جهانی حدود ۴۰۰۰ دلار و نرخ ارز ۲۷۰ هزار تومان باشد، قیمت نظری هر گرم طلای ۱۸ عیار نزدیک به ۲۶ میلیون تومان محاسبه می‌شود.
این محاسبه صرفاً ارزش پایه فلز را نشان می‌دهد و قیمت واقعی بازار می‌تواند تحت تأثیر اختلاف نرخ ارز مرجع، شرایط عرضه و تقاضا و اختلاف قیمت معاملاتی قرار بگیرد. همچنین اجرت ساخت، سود فروشنده و مالیات مربوط به خرید مصنوعات طلا موضوعات جداگانه‌ای هستند.
بنابراین، حتی اگر اونس جهانی کاهش پیدا کند، افزایش شدید نرخ ارز داخلی می‌تواند قیمت ریالی طلا را بالا ببرد.
نتیجه مهم این بخش: در تحلیل طلای ۱۸ عیار ایران، نباید فقط به جهت حرکت XAUUSD توجه کرد. روند دلار و تتر نیز باید هم‌زمان بررسی شود.
۶. چشم‌انداز بلندمدت قیمت طلای ۱۸ عیار در ایران
برای بررسی چشم‌انداز بلندمدت طلای داخلی، باید دو موضوع را هم‌زمان زیر نظر داشته باشیم.
اول؛ آینده اونس جهانی طلا (XAUUSD)
چشم‌انداز بلندمدت طلا همچنان به عواملی مانند سیاست پولی آمریکا، نرخ بهره واقعی، خرید بانک‌های مرکزی، وضعیت اقتصاد جهانی و ریسک‌های ژئوپلیتیکی وابسته است.
در صورت تداوم تقاضای سرمایه‌گذاری و کاهش فشار نرخ بهره، امکان حرکت اونس به سمت سقف‌های قیمتی جدید وجود دارد؛ هرچند این مسیر بدون اصلاح و نوسان نخواهد بود.
برای دنبال کردن تغییرات کوتاه‌مدت و بررسی سطوح تکنیکالی می‌توانید تحلیل اونس جهانی طلا امروز و سطوح حمایت و مقاومت XAUUSD را مطالعه کنید.
دوم؛ آینده نرخ ارز داخلی و تأثیر آن بر قیمت طلا
تورم مزمن، رشد نقدینگی، کسری بودجه، انتظارات تورمی و شرایط سیاسی و اقتصادی کشور از عواملی هستند که می‌توانند بر ارزش ریال و نرخ ارز اثر بگذارند.
در صورتی که روند افزایشی نرخ ارز ادامه پیدا کند، حتی در شرایط ثبات یا اصلاح اونس جهانی نیز طلای داخلی می‌تواند در سطوح قیمتی بالاتری معامله شود.
بنابراین، ترکیب رشد احتمالی اونس جهانی و افزایش نرخ ارز داخلی می‌تواند در بلندمدت زمینه‌ساز ثبت قیمت‌های بالاتر برای طلای ۱۸ عیار باشد.
البته سناریوی مخالف را نیز نباید نادیده گرفت. کاهش نرخ ارز، افت شدید اونس جهانی یا تغییر شرایط اقتصادی و سیاسی می‌تواند باعث اصلاح قیمت طلای داخلی شود.
به همین دلیل، چشم‌انداز بلندمدت مثبت به معنی رشد قطعی و بدون توقف قیمت طلا نیست.
۷. تمرکز اصلی ما در حال حاضر چیست؟ پیش‌بینی روند کوتاه‌مدت طلا
با وجود چشم‌انداز بلندمدت، موضوع اصلی که در تحلیل‌های پیش‌رو دنبال خواهیم کرد، روند کوتاه‌مدت قیمت طلای ۱۸ عیار و اونس جهانی است.
چراکه بازار طلا در کوتاه‌مدت می‌تواند تحت تأثیر اخبار سیاسی، نوسانات دلار، تغییر انتظارات نرخ بهره آمریکا، رفتار معامله‌گران و سطوح تکنیکالی، اصلاح‌ها و نوسانات قابل‌توجهی داشته باشد.
به همین دلیل، صرفاً صعودی بودن چشم‌انداز بلندمدت به معنای مناسب بودن هر نقطه قیمتی برای خرید نیست.
در تحلیل‌های آینده، چند متغیر اهمیت ویژه‌ای خواهند داشت:
اونس جهانی طلا (XAUUSD): بررسی روند، سطوح حمایت و مقاومت و واکنش بازار به داده‌های اقتصادی آمریکا.
نرخ تتر و دلار: شناسایی تغییرات نقدینگی و انتظارات بازار ارز داخلی.
قیمت طلای ۱۸ عیار: بررسی نقاط حساس نمودار، نواحی حمایتی و مقاومتی و احتمال تغییر روند.
اخبار سیاسی و اقتصادی: ارزیابی تأثیر تحولات ژئوپلیتیکی، قیمت نفت و سیاست پولی فدرال رزرو.
در ادامه تلاش می‌کنم هفته‌ای یک تا دو مرتبه، با بررسی هم‌زمان نمودار اونس جهانی، نرخ تتر و طلای ۱۸ عیار، تحلیل‌های به‌روز و کاربردی از شرایط بازار ارائه کنم تا بتوانیم علاوه بر شناخت روند اصلی، نقاط حساس بازار و تغییرات احتمالی روند کوتاه‌مدت را نیز بهتر شناسایی کنیم.
پرسش‌های متداول درباره قیمت طلای ۱۸ عیار و تأثیر جنگ
چرا با کاهش اونس جهانی، قیمت طلای ۱۸ عیار در ایران افزایش پیدا می‌کند؟
زیرا قیمت طلای داخلی به دو متغیر اصلی وابسته است: اونس جهانی طلا و نرخ ارز در ایران. اگر افزایش نرخ دلار یا تتر از اثر کاهش اونس جهانی بیشتر باشد، قیمت ریالی هر گرم طلای ۱۸ عیار می‌تواند افزایش پیدا کند.
آیا جنگ همیشه باعث افزایش قیمت طلا می‌شود؟
خیر. اگرچه طلا به‌عنوان دارایی امن شناخته می‌شود، اما جنگ می‌تواند هم‌زمان باعث افزایش قیمت نفت، تقویت دلار، بالا رفتن بازده اوراق و افزایش فشار فروش برای تأمین نقدینگی شود. در چنین شرایطی حتی ممکن است قیمت اونس جهانی طلا کاهش پیدا کند.
آیا پس از رشد قیمت طلای ۱۸ عیار تا ۲۷ میلیون تومان، خرید طلا مناسب است؟
صرف رسیدن قیمت به یک سطح مشخص، سیگنال خرید یا فروش نیست. تصمیم‌گیری باید بر اساس شرایط روز اونس جهانی، نرخ ارز، روند تکنیکالی، افق سرمایه‌گذاری و میزان ریسک‌پذیری انجام شود. مناسب بودن یک محدوده قیمتی در گذشته، تضمینی برای تکرار بازدهی آن در آینده نیست.
جمع‌بندی نهایی؛ پشت پرده نوسانات طلای ۱۸ عیار از ۱۵ تا ۲۷ میلیون تومان
آنچه در این دوره اتفاق افتاد، نمونه روشنی از تفاوت رفتار بازار جهانی طلا و بازار طلای داخلی بود.
از یک طرف، شوک نفتی ناشی از جنگ، انتظارات تورمی، تقویت دلار و تغییر انتظارات نرخ بهره به اونس جهانی فشار وارد کرد و باعث شد طلا از محدوده ۵۰۰۰ دلار به سمت ۴۰۰۰ دلار عقب‌نشینی کند.
از طرف دیگر، افزایش نرخ تتر در بازار داخلی باعث شد اثر این ریزش به‌طور کامل به طلای ۱۸ عیار منتقل نشود.
در سطوح قیمتی مورد بررسی ما، طلای ۱۸ عیار از محدوده ۲۳ میلیون تومان تا کف ۱۵ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان اصلاح کرد؛ اما در محدوده ۱۵ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان، نقطه ورود مورد نظر خود را به مخاطبان اعلام کردیم و با تأکید بر ارزندگی طلا در آن محدوده، در ادامه شاهد بازگشت قیمت و حرکت آن تا حوالی ۲۷ میلیون تومان بودیم.
نتیجه اصلی این است: برای تحلیل دقیق طلای ۱۸ عیار، بررسی جداگانه اونس یا تتر کافی نیست؛ بلکه باید اثر هم‌زمان هر دو متغیر، شرایط اقتصادی ایران و رفتار نقدینگی در بازار را در نظر گرفت.
در بازارهای پرنوسان، مهم‌تر از دنبال کردن هیجانات بازار، تشخیص ارزش، شناخت روند و مدیریت ریسک است.
برای پیگیری تحلیل‌های جدید اونس جهانی، اخبار اقتصادی و بررسی روند کوتاه‌مدت بازار طلا، به بخش اخبار و تحلیل بازار در وب‌سایت یاسر رضایی مراجعه کنید.
تحلیل: مسعود رضایی
یادآوری: این مطلب با هدف تحلیل و آموزش بازارهای مالی تهیه شده و توصیه شخصی‌سازی‌شده برای خرید یا فروش طلا نیست. پیش از هر تصمیم مالی، شرایط روز بازار و ریسک سرمایه‌گذاری خود را بررسی کنید.